Stemproblemen ontwikkelen zich dikwijls pas na jaren van hoge stembelasting, een verkeerde stemtechniek en stemmisbruik. Ook levensgewoonten kunnen de stem op een negatieve manier beïnvloeden. Stemhygiene richt zich voornamelijk op het verminderen of vermijden van factoren die de stem negatief beinvloeden. Denk hierbij aan factoren als stemmisbruik, stembelasting en leefgewoonten. 

Stemmisbruik

Stemmisbruik is het ondoelmatig en erg belastend gebruik van de stem wat kan leiden tot beschadiging en (soms blijvende) heesheid.

  • Hoesten, kuchen en keelschrapen;Veel mensen hebben de gewoonte om bij een kriebel of slijmpropje in de keel te keelschrapen, te hoesten of te te kuchen. Daarbij worden de stemplooien hard tegen elkaar geperst. Deze harde botsingen zijn schadelijk voor het slijmvlies van de stemplooien. Bovendien komt de kriebel in de keel snel terug. Beter is om een slok water te drinken, gewoon slikken (dan verplaats het slijm zich ook) of te praten (door praten verplaatst het slijm zich door de trilling van de stemplooien).
  • Fluisteren; Veel mensen gaan fluisteren wanneer zij last van hun stem of keel hebben. Bij fluisteren komen de stemplooien dichter naar elkaar toe maar ze raken elkaar niet. Mensen die hees zijn, gaan meestal luid en gespannen fluisteren. Daarbij is er wel een hard contact tussen de stemplooien. Dit zorgt voor irritatie van de stemplooien, waardoor deze kunnen opzwellen en de stemkwaliteit vermindert. Het is beter is om gewoon zacht te praten.
  • Gillen, schreeuwen of krijsen; Schreeuwen, gillen en krijsen zijn erg slecht voor de stem, omdat er dan meer kracht wordt gebruikt dan de stembanden kunnen verdragen.

Stembelasting

Stembelasting is de belasting die de stem ondergaat in termen van duur, volume en toonhoogte. Denk hierbij aan lang praten voor een grote groep of in ongunstige omstandigheden met achtergrondslawaai. De stembelasting wordt bepaald door persoonsgebonden (conditie van stemorganen) als niet persoonsgebonden (omgeving) factoren.

  • Overmatig stemgebruik; teveel en te lang achter elkaar spreken.
  • Spreken op onaangepaste luidheid.
  • Spreken met te hoge spreeksnelheid.
  • Vaak spreken voor grote groepen toehoorders.
  • Hoog stem belastend werk.
  • Spreken met veel achtergrondlawaai.
  • Werken in lokalen met airco.
  • Werken in omgeving met rook of andere etherische producten.

Leefgewoonten

Bepaalde leef- en werkgewoonten zijn ongunstig voor de stem. Vaak zijn mensen zich niet bewust van de negatieve invloed van deze gewoonten. Samen met de logopedist kan bekeken worden hoe het haalbaar is om de leefgewoonte of situatie te wijzigen.Denk hierbij aan onderstaande leefgewonten.

  • Mondademen; Uit gewoonte door de mond ademen; Bij ademen door de mond wordt de lucht onvoldoende verwarmd, gezuiverd en bevochtigd. Er is zodoende meer kans op infecties in neus en keel.
  • Roken; Bij actief roken raken de stembanden geïrriteerd. Hierdoor ontsteekt en zwelt het slijmvlies van de stembanden. Deze zwelling geeft aanleiding tot kuchen en keelschrapen. Ook de stemkwaliteit vermindert.
  • Alcoholgebruik; Alcohol onderdrukt het centraal zenuwstelsel. Dit kan de gevoeligheid verminderen. Pijn en prikkeling zijn de eerste signalen van schadelijke stempatronen. Alcohol leidt tot uitdroging. Zo ook van het slijmvlies van keel en stembanden. Alcohol heeft een nadelig effect op de slokdarmsfincter, waardoor reflux kan optreden Reflux is schadelijk voor de stembanden.
  • Medicijngebruik; Sommige geneesmiddelen hebben negatieve bijwerkingen voor het stemorgaan.
  • Angst en stress; Bij angst en stress wordt de ademhaling sneller en hoger, de hartslag versnelt en het strottenhoofd is geneigd om een hogere positie in te nemen. Dit is een nadeel voor de stemkwaliteit.

Locatie 'De Vennen'

Logopediecentrum Dongen 

Paramedisch Centrum 'De Vennen'
Deken Batenburgstraat 2
0162 - 30 19 40
06 - 11 44 87 42

Locatie 'MC Beljaart'

Logopediecentrum Dongen 

Medisch Centrum Beljaart
Kloosterpad 13 c
0162 - 311 669
06 - 11 44 87 42

Zoeken